Reformatie populaire theologie, deel I

Standaard
Reformatie populaire theologie, deel I

Baboesjka is geschreven met het oog op een reformatie in de “populaire theologie”. Er is een enorme kloof tussen de academische wereld en de wereld van de gelovige zonder academisch-theologische vorming. De dikke pillen van de geleerde theologen leidt niet tot een beter geloof, maar de informatie eruit zou kunnen leiden tot een rijker, dieper en breder geloof onder alle gelovigen.

Helaas doen we het in de populaire theologie met eenvoudige, ongenuanceerde aftreksels van oude theologie. Dit wordt vaak gezien als “oorspronkelijk”, “bijbel” of “orthodox” geloof, maar niets is minder waar. Het zijn bewust constructies of keuzes uit onwetendheid. Bewust, omdat de vorming van de oude theologie te volgen is: waarop ze reageren, tegen welke culturele of filosofische achtergrond ze zijn geschreven of welk kerkelijk doel ze nastreven. Onwetend, omdat er in de oude theologie weinig wordt gedaan met de nieuwste inzichten over de tijd van Jezus.

Populaire theologie blijft steken in oude links-rechts schema’s, verschil tussen enerzijds “vrijzinnigheid” of “moderne theologie” en anderzijds “bijbelgetrouw”, “orthodox” of “rechtzinnig”. Aan de ene kant “horizontaal” en aan de andere kant “verticaal”. Natuurlijk zijn er genoeg stroming die proberen de kloof te overbruggen, ook met nieuwe inzichten. Een voorbeeld daarvan in de neo-calvinistische stroming van John Piper, Tim Keller en Mark Driscoll. Veel aandacht voor “het evangelie” en “gerechtigheid”. Maar dat is ook direct het probleem. Neo-calvinisme kent twee verschillende boodschappen en daarbinnen een volgorde: eerst is er de verzoening van de zondaar door Christus en daarna de aandacht voor de wereld, gerechtigheid, duurzaamheid, eenheid, etc. Hoewel ik de aandacht waardeer is er ook een achilleshiel in de theologie: de twee worden in de hoofden van mensen gescheiden en zullen daar ook een prioriteit krijgen. Het is eenvoudig uit te leggen, dat is de kracht, maar het resultaat op het niveau van de “straat” is zorgwekkend. Uiteindelijk zijn alle gewone gelovigen niet geholpen met een, in de basis, verkeerde theologie. Van preek tot alpha-cursus, van boekje in de evangelische winkel tot gesprek tussen vrienden in het cafe… overal heerst de oude theologie. Tijd voor verandering!

De metafoor van de baboesjka is die verandering. De oude theologie heeft de metafoor van de kloof met het kruis, of de metafoor van de twee wegen. Deze oude metaforen staan voor te grote aandacht voor de zogenaamde “zondeval” of “erfzonde”, hebben niet genieg aandacht voor Israel in het oude testament en de rol van het volk in de tijd van Jezus en de kerk. De oude metafoor staat te negatief tegenover schepping of gaat dit verdedigen als “letterlijk”. In beide gevallen mist men de essentie van de bijbel. De oude metafoor leidt tot een te individualistische opvatting van geloof of een escapistisch geloof: weg van deze slechte aarde, naar Gods goede hemel of paradijs.

De metafoor van de baboesjka geeft een volwaardige plaats aan de schepping, die echt niet ophoudt in Genesis. De val is geen eenmalig gebeuren maar blijft zich herhalen in de bijbel en heet: “ballingschap”. Ook in ons leven herkennen we schepping en ballingschap. Ervaring van deze universele waarheden mag dus ook een volwaardige plaats krijgen.

Maar Baboesjka wordt veel minder universeel als het gaat om de specifieke oplossing van het kwaad: Gods uitverkiezing. En dan niet de bevindelijke misvatting daarvan (Gods universele uitverkiezing tot heil of vervloeking…) maar de uitverkiezing in de zin van roeping van het volk Israel als Gods alternatief. Een nieuwe schepping, een nieuwe mensheid. Het verhaal van dit volk, haar roeping, bevrijding, de wet, de crisis binnen het volk, de oplossing van die tweede crisis, de komst van het koninkrijk en haar messias, de climax van dit verhaal en de nieuwe start van het volk met alle volken van de aarde: de kerk tot aan de vernieuwing van hemel en aarde: dat is het ware verhaal van de bijbel.

Daarom moeten christenen hun oude metaforen afschaffen: kill your darling! Het is tijd voor een reformatie in de populaire theologie: een nieuwe soort preken, een nieuwe introductiecursus christelijk geloof, nieuwe gesprekken in het café, nieuwe visie op missie.

Lees Baboesjka voor het hele verhaal!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s