Is God groter dan de hel?

Standaard
Is God groter dan de hel?

Is er een debat over de hel omdat we er liever niet meer in willen geloven? Maken we van Jezus niet een “lieve Jezus” naar eigen voorkeur? Ik denk het niet. Zelf probeer ik de bijbel, de hele bijbel, serieus te nemen en onze plaats in het verhaal te ontdekken.

Oordeel.

In het joodse denken gelooft met wel degelijk in een rechtzettend oordeel tussen deze eeuw en de komende eeuw. Dit rechtzettend oordeel was verbonden aan de eigen joodse geschiedenis waarbij het volk in ballingschap was gevoerd. Er komt een rijk van vrede als de Messias zal overwinnen over het kwaad en alles zal rechtgezet worden. Er is dus wel degelijk sprake van een crisis en een oordeel. Niets daarvan wordt weggenomen. Maar de bijbel spreekt slechts in metaforen over het komende vrederijk en in apocalyptische beelden over het oordeel. De geestelijke of zelfs demonische realiteit achter de politieke omwentelingen krijgen deze sterke beeld-taal. Jezus gebruikt in Mc 13 en Mt 24/25 ook deze apocalyptische taal. Dat is geen ontkenning van Jezus woorden (laat staan afzwakking), maar verstaan van die woorden in de lijn van bijvoorbeeld Daniel.

Jezus.

Als Jezus komt dan spreekt hij over “het koninkrijk van God” wat “nabij is”. Jezus gelooft dat het vrederijk zal aanbreken en dus ook de crisis, het oordeel. Jezus claimt dat de verlossing alleen mogelijk is door Hem en het volgen van zijn agenda. N.T. Wright maakt dit punt keer op keer: we kunnen Jezus en zijn woorden over oordeel en verlossing alleen verstaan door het te lezen in zijn eigen tijd. Jezus spreekt tot zijn eigen volk: er is verlossing door naar hem te luisteren en hem te volgen en er is oordeel als je dat niet doet. Jezus gebruikt hiervoor zelfs het woord hel. Dit slaat op de “gehenna” of “dal van hinnom”, de afvalplaats bij Jeruzalem waar de lijken van de stad in een oorlog worden gedumpt. Toch moeten we geen woordspelletje spelen, maar de ernst van de ballingschap onder ogen zien. Vanaf 570 voor Christus is Israël in ballingschap en er is een enorme crisis waarbij “hel” slechts een onderdeel van van de crisis is.

Als Jezus leeft dan neemt hij de rol van Israël op zich. Als hij sterft dan sterft hij als het zondige Israël. Hij gaat in ballingschap, hij daalt neer in “de hel”. Jezus wordt een met zijn volk.

Toekomst nu en straks.

Jezus staat echter op uit de dood omdat God reeds lang belooft heeft het dode volk op te wekken (zie Ezechiel, het dal van de dorre doodsbeenderen). Ook dit beeld slaat op het einde van de ballingschap. Dan zou de levendmakende geest gegeven worden en zou er sprake zijn van nieuwe schepping. Dan zou Gods vrederijk aanbreken. Maar wat gebeurt er? Jezus staat al op de derde dag op. Hij sterft op vrijdag, de laatste dag van de oude schepping, hij rust op de sabbat in het graf en staat op op de morgen van de eerste dag van de nieuwe schepping. Hij is de nieuwe adam in de tuin. De komende eeuw is reeds begonnen terwijl de oude eeuw nog doorgaat. Maar het kwaad is reeds overwonnen omdat Jezus het heeft verslagen door lief te hebben, te dien en zijn leven te geven als losprijs voor velen. Jezus heeft een nieuwe kwaliteit van bestaan, nieuwe schepping, gebracht midden in onze tijd.

Missionair zijn.

Tijdens het debat werden er veel vragen gesteld over de zin van geloof in Jezus. “Als het allemaal goedkomt, wat heeft geloof dan voor zin?” Een terecht vraag voor iemand in het oude paradigma. Jezus kwam dus niet om ons te redden van een eeuwig hel (welke niet bestaat), maar om zijn volk te redden uit de ballingschap en haar te herstellen in haar oorspronkelijke missie: tot licht zijn voor de volken. Israël is Gods uitverkoren volk en na Jezus opstanding komen er mensen bij dit volk die er eerst helemaal niet bij hoorden. Alle volken ontvangen de levendmakende geest! Ook wij mogen bij het volk horen en delen in de missie! Onze missie is Jezus agenda. Mensen aanvaarden, liefhebben, genezen en zegenen. Jezus liep als het ware vooruit op de komende tijd. Wij mogen Gods rechtzettende werk nu al laten zien. Een stukje hemel op aarde.

Het einde.

Bijna alle woorden in de bijbel gaan over de tijd van de bijbel zelf. Jezus woorden gaan alleen over Israël en haar verlossing en oordeel. De apocalyps van Johannes gaat over het rechtzettend handelen van God bij een kleine kerk in crisis. Toch is er hoop op een volledig herstel waarin allen en de hele aarde zal delen.

Als de bijbel dus alleen spreekt over haar eigen tijd dan zullen wij moeten improviseren op de bijbelwoorden. Dat moet iedereen: interpretatie plegen en ons voorstellingsvermogen gebruiken om iets zinnigs te zeggen over het einde en de eeuwigheid. Dit past bescheidenheid. Maar dan nog kun je het goed en slecht doen. Een slecht interpretatie is de bijbel letterlijk en biblicistisch gaan lezen. Een, naar mijn smaak, goede manier is die van Miroslav Volf. In “Exclusion and Embrace” stelt hij dat er wel degelijk een rechtzettend oordeel is. Iedereen wordt geconfronteerd met Jezus, de opgestane Heer van de wereld. Ieders daden worden genoemd en beschaamd. Het kwaad wordt veroordeeld en iedereen zal zich verhouden tot deze Jezus.

N.T. Wright vergelijkt het in “Jesus and the Victory of God” met de “waarheids en verzoeningscommissie” van Zuid-Afrika. Daders van het het apartheidregime werden voorgeleidt, hun daden werden genoemd en beleden. Daarna is er vergeving en herstel mogelijk. Volf gaat met beroep op Jer. 31:34 nog een stap verder. God en wij zullen het daarna ook niet meer herinneren. Hij vergeet het oude en wij ook. Hij schept iets nieuws! En dat is beter dan iets nieuws met allerlei pijnlijke herinneringen. God is groter dan onze vrije wil… hij confronteert ons met de volkomen overwinning in Christus. God is niet afhankelijk van de dood. We hoeven dus ook niet te speculeren op het moeten “redden van zielen” voordat ze sterven. We moeten Jezus, de Heer, de opgestane, volgen en zijn agenda uitvoeren. Dat is onze missie.

(Nav. “En de meeste van deze is de LIEFDE” – Rob Bell, Uitgeverij KOK, 2012 en het debat van het ND in de Geertekerk in Utrecht.)

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s